Dünya Ticaret Örgütü, Çin’in Türkiye’ye karşı açtığı ticaret davasında kararını açıkladı
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Çin’in Türkiye’ye karşı açtığı ticaret davasında kararını açıkladı. DTÖ paneli, Türkiye’nin Çin menşeli elektrikli ve bazı hibrit otomobillere uyguladığı ek gümrük vergileri ile ithalat şartlarının uluslararası ticaret kurallarıyla tam uyumlu olmadığına hükmetti.
DTÖ PANELİ TÜRKİYE’NİN UYGULAMALARINI İNCELEDİ
Çin’in başvurusu üzerine yürütülen incelemede, Dünya Ticaret Örgütü Anlaşmazlık Paneli Türkiye’nin elektrikli ve hibrit araçlara yönelik ek gümrük vergileri ile ithalat izin sistemi kapsamında uyguladığı bazı yükümlülükleri değerlendirdi.
Kararda, Çin menşeli elektrikli otomobillere uygulanan yüzde 40 ek gümrük vergisinin GATT 1994 kapsamındaki taahhütlerle uyumlu olmadığı belirtilirken, hibrit araçlara yönelik bazı vergi uygulamalarının da ticaret kurallarını ihlal ettiği ifade edildi.
Panel ayrıca, ithalatçı firmalara getirilen en az 20 yetkili servis açılması, çağrı merkezi kurulması, yerli temsilci bulundurulması ve batarya taahhüdü gibi şartların Çinli üreticilere olumsuz ayrımcılık oluşturduğunu değerlendirdi. Ancak içten yanmalı motorlu araçlara ilişkin bazı başlıklarda Türkiye’nin uygulamaları haklı bulunurken, serbest ticaret anlaşması kapsamındaki muafiyetlerin büyük bölümü DTÖ kuralları çerçevesinde geçerli kabul edildi.
KARARIN ETKİLERİ VE SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
DTÖ kararı, Türkiye’nin uyguladığı vergi ve ithalat düzenlemelerinin hemen kaldırılacağı anlamına gelmiyor. Kararın yürürlüğe girmesi için DTÖ Anlaşmazlıkların Halli Organı’nın onayı ya da olası temyiz sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Öte yandan DTÖ’nün Temyiz Organı’nın 2019 yılından bu yana yeni üye atamalarının yapılamaması nedeniyle fiilen çalışmaması, hukuki sürecin uzun yıllar devam edebileceği değerlendirmelerine yol açıyor. Bu nedenle kısa vadede mevcut uygulamalarda önemli bir değişiklik beklenmiyor.
Türkiye’nin son yıllarda uyguladığı korumacı politikaların Çinli otomotiv markalarının Türkiye pazarındaki payını düşürdüğü belirtilirken, özellikle BYD’nin satışlarında gerileme yaşandığı, Chery Grubu’nun ise yeni markalarıyla pazar payını korumayı başardığı ifade ediliyor.
DTÖ kararının yalnızca Türkiye ile Çin arasındaki ticaret ilişkilerini değil, küresel elektrikli otomobil ticaretine yönelik benzer davalar açısından da emsal niteliği taşıyabileceğini değerlendiriyor.