Türkiye’den Ege ve Doğu Akdeniz’de Yeni Hamle: Deniz Milli Parkları İlan Edildi
Türkiye’nin deniz alanlarının korunmasına yönelik çalışmaları kapsamında Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı ile Kuzey Ege Deniz Milli Parkı ilan edildi. Yunanistan ise kararın ardından Türkiye’nin deniz koruma alanlarının kendi kıta sahanlığını ve uluslararası suları ihlal ettiğini öne sürerek tepki gösterdi.
Deniz kaynaklarına yönelik artan faaliyetler, deniz alanlarının planlanması ve korunmasını daha önemli hale getirirken Türkiye, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’de iki yeni deniz milli parkını hayata geçirdi.
Cumhurbaşkanlığı tarafından 15 Ağustos 2026 tarihinde yayımlanan kararlarla Fethiye-Kaş Deniz Milli Parkı ve Kuzey Ege Deniz Milli Parkı ilan edildi. Söz konusu alanların oluşturulmasında deniz ekosistemlerinin korunması, biyolojik çeşitliliğin muhafaza edilmesi ve deniz kaynaklarının sürdürülebilir şekilde kullanılması hedefleniyor.
Deniz milli parklarının hukuki statüsü ise 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu’na dayanıyor. Kanun kapsamında milli parkların koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek için uzun devreli gelişme ve yönetim planlarının hazırlanması öngörülüyor.
Yunanistan’dan Türkiye’nin Deniz Parklarına Tepki
Türkiye’nin deniz milli parklarını ilan ettiği gün Yunanistan Dışişleri Bakanlığı da konuya ilişkin bir açıklama yayımladı. Açıklamada, Türkiye’nin Kuzey Ege ve Doğu Akdeniz’de ilan ettiği deniz koruma alanlarının Yunanistan’ın kıta sahanlığını ve uluslararası suları ihlal ettiği iddia edildi.
Yunanistan, söz konusu kararların tek taraflı ve hukuk dışı olduğunu savunurken, oluşturulan bazı alanların Limni ve Semadirek adaları arasında bölgeleri kapsadığını ve Doğu Akdeniz’de Meis Adası’nı izole ettiğini öne sürdü.
Atina yönetimi ayrıca, ulusal yetki alanı dışındaki bölgelerde hiçbir devletin tek taraflı olarak deniz koruma alanı oluşturamayacağını iddia etti. Yunanistan’ın açıklamasında Türkiye’nin bu tür kararlarının deniz bölgelerinin statüsünü değiştiremeyeceği savunuldu.
Türkiye’nin deniz milli parkları kararı ise daha önce yürütülen deniz mekânsal planlama çalışmalarına dayanıyor. Türkiye’nin 16 Nisan 2025’te yayımladığı deniz mekânsal planlama haritasında Karadeniz, Ege Denizi ve Doğu Akdeniz’deki planlama alanları belirlenmiş, söz konusu plan 12 Haziran 2025’te UNESCO Hükümetlerarası Oşinografi Komisyonu nezdinde kayıt altına alınmıştı.
Ankara’dan Deniz Yetki Alanları Vurgusu
Yunanistan’ın da aynı dönemde kendi deniz mekânsal planlama haritasını yayımladığı ve bu haritada yer alan bazı alanların Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarıyla örtüştüğü belirtildi.
Türk Dışişleri Bakanlığı, Yunanistan’ın açıkladığı deniz mekânsal planında bazı bölgelerin Türkiye’nin deniz yetki alanlarını ihlal ettiğini belirterek, Yunanistan’ın tek taraflı eylem ve iddialarının Türkiye açısından herhangi bir hukuki sonuç doğurmayacağını bildirmişti.
İki ülke arasındaki deniz yetki alanları anlaşmazlığı kapsamında 1976 tarihli Bern Mutabakatı ve 2023’te imzalanan Atina Bildirisi de gündeme gelirken, Türkiye tarafı Yunanistan’ın son hamlesinin iki ülke arasındaki mevcut mutabakatların ruhuyla bağdaşmadığını savunuyor.
Türkiye ise Fethiye-Kaş ve Kuzey Ege Deniz Milli Parklarının kendi deniz yetki alanları içerisindeki bölgelerde bulunduğunu ve alınan kararların uluslararası hukukla uyumlu olduğunu belirtiyor.
Yeni deniz milli parklarıyla birlikte Türkiye’nin Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz çevresini koruma alanını genişletmesi hedeflenirken, seyrüsefer serbestisinin etkilenmemesi için gerekli tedbirlerin de uygulanacağı ifade ediliyor.